Wiedza dla rodzica

Wychowanie bez klapsa – jak reagować, gdy dziecko traci kontrolę w miejscu publicznym

22 stycznia 2015

Są sytuacje, które wielu rodziców zapamiętuje bardzo intensywnie. Dziecko krzyczy w sklepie, rzuca się na podłogę, macha rękami albo domaga się zabawki czy smakołyka, a wokół są inni ludzie, spojrzenia i komentarze — czasem tylko w wyobraźni, a czasem zupełnie realne. W takich chwilach pojawia się wstyd, złość, bezradność i ogromna presja, żeby „coś z tym zrobić”.

Choć z zewnątrz takie zachowanie bywa postrzegane jako „niegrzeczne”, bardzo często jest ono sygnałem przeciążenia. Dziecko może być zmęczone, przebodźcowane, głodne albo po prostu nie mieć jeszcze umiejętności, by poradzić sobie z intensywnymi emocjami. To nie jest kwestia złej woli ani próby manipulacji — to moment, w którym układ nerwowy dziecka nie radzi sobie z nadmiarem bodźców.

W takich sytuacjach wychowanie oparte na relacji polega nie na używaniu siły ani na uleganiu presji otoczenia, lecz na zatrzymaniu się i zadaniu sobie pytania: czego moje dziecko teraz naprawdę potrzebuje? Czasem będzie to wyraźna, spokojna granica, innym razem ograniczenie bodźców, zmiana miejsca lub po prostu pomoc w wyjściu z sytuacji, która jest dla dziecka zbyt trudna.

Wyjście ze sklepu czy przerwanie sytuacji publicznej nie oznacza porażki rodzica. Bardzo często jest to najlepsza możliwa decyzja — taka, która chroni dziecko przed dalszym przeciążeniem i pomaga mu szybciej odzyskać poczucie bezpieczeństwa. Z perspektywy rozwoju to właśnie takie doświadczenia, powtarzane wielokrotnie w spokojnej relacji z dorosłym, uczą dziecko regulacji emocji.

Zrozumienie, że trudne zachowania w miejscach publicznych są częścią rozwoju, a nie dowodem „braku wychowania”, bywa dla rodziców ogromną ulgą. Skuteczne wychowanie nie polega na kontroli za wszelką cenę, lecz na budowaniu przewidywalności, bezpieczeństwa i relacji, w której dziecko stopniowo uczy się radzić sobie z emocjami.

W TERAPIS w Wysogotowie (Gmina Tarnowo Podgórne) wspieramy rodziców w przyglądaniu się takim sytuacjom z szerszej perspektywy. W pracy psychologicznej, pedagogicznej oraz w coachingu rodzicielskim pomagamy zrozumieć emocje dziecka, jego możliwości regulacyjne oraz obciążenia, z jakimi mierzy się cała rodzina. Szukamy rozwiązań, które są realne do zastosowania w codziennym życiu — spokojne, empatyczne i dopasowane do konkretnej sytuacji.